८ माघ

काठमाडौं । अमेरिकाको ४६ औं राष्ट्रपतिमा डेमोक्रेटिक पार्टीकाजो बाइडनले शपथ लिएका छन् ।

निवर्तमान राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पबाट बाइडनमा सत्ता हस्तान्तरणको प्रक्रिया अमेरिकी इतिहासमा नै सबभन्दा बढी कठिन र हिंसात्मक समेत रह्यो ।

आफ्नो चार वर्षे कार्यकालमा ट्रम्पले केही यस्ता निर्णय लिए जसले घरेलु राजनीतिमा मात्र होइन, विश्व राजनीतिमा असहजता सिर्जना गर्यो ।

जलवायु परिवर्तन, आप्रवासी सम्बन्धी नीति, विश्व स्वास्थ्य संगठन, चीनसँगको सम्बन्ध लगायतका विषयमा ट्रम्पले लिएका धेरै नीति विश्वभर नै आलोचनाको विषय बने ।

चारवर्षे अवधीमा ट्रम्पले गरेका धेरै निर्णय लामो समयदेखिको अमेरिकी नीतिको क्रमभंगता पनि थियो । उनका केही गतिविधिले अमेरिकाको विश्व नीतिमा धक्का समेत लागेको छ ।

ट्रम्पले अमेरिकी मूल्य–मान्यता, विश्वव्यापी नेतृत्व लगायत थुप्रै विषयमा बेमेल हुने नीति अंगाले, जसलाई नयाँ राष्ट्रपति बाइडनले उल्टाउने प्रक्रिया पहिलो दिनबाट नै शुरु गरेका छन् । पहिलो दिनमा नै बाइडनले ट्रम्पले लिएका १७ निर्णय उल्टाउने कार्यकारी निर्देशनमा हस्ताक्षर गरेका छन् । सपथ ग्रहण समारोहमा बाइडनले कुनै महत्वपूर्ण विदेश नीति घोषणा त गरेनन् तर उनले अमेरिकाको गठबन्धनलाई मर्मत गर्ने, विश्वसँग फेरि संलग्न हुने र अमेरिकालाई शान्ति र सुरक्षाको एउटा विश्वासिलो साझेदारको रुपमा स्थापित गर्ने घोषणा गरेका छन् ।

बाइडन कार्यकालमा पनि अमेरिकाको आधारभूत नेपाल नीतिमा भने धेरै परिवर्तन आउने छैन । तर, समग्र विश्व नीतिका सम्बन्धमा नयाँ अमेरिकी प्रशासनले लिने नीतिहरुका बाछिटा भने काठमाडौंसम्म आइपुग्ने निश्चित छ ।

‘बाइडनको दृष्टिकोण ट्रम्पको भन्दा धेरै फरक छ’, अमेरिकाका लागि पूर्व नेपाली राजदूत डा. शंकर शर्माले अनलाइनखबरसँग भने, ‘जस्तो– लोकतान्त्रिक मूल्य–मान्यता, मानव अधिकार, जलवायु परिवर्तन लगायत विषयलाई ट्रम्प वास्ता गर्दैनथे ।’

विश्व स्वास्थ्य संगठन, संयुक्त राष्ट्रसंघ लगायत विश्व संस्थाहरुको बारेमा पनि ट्रम्प सकारात्मक थिएनन्, तर बाइडनले यिनलाई पनि महत्व दिने भएकाले त्यसको प्रभाव नेपालमा पनि पर्ने विश्लेषकहरु बताउँछन् ।